Chính Phủ Việt Nam: tháng 10 2011

Thứ Năm, 13 tháng 10, 2011

TP.HCM QUẢN LÝ ĐÔ THỊ YẾU KÉM

Đô thị vệ tinh trên giấy, cao ốc lấp đầy trung tâm

SGTT.VN - Bốn khu đô thị vệ tinh của TP.HCM được quy hoạch cách đây gần mười năm, với mục đích giãn dân, là một trong những giải pháp lý tưởng cho việc giảm tải khu vực nội thành. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực hiện, đến nay, hầu hết những khu đô thị này vẫn chưa ló dạng. Trong khi đó, ở khu vực trung tâm, những toà nhà cao tầng vẫn đua nhau mọc lên. Sự tréo ngoe này khiến người ta nghi ngờ những giải pháp giảm ùn tắc giao thông gần đây chỉ là giải pháp tình thế.

Độ nén đến nghẹt thở

Chỉ có hơn 5.000m², nằm lọt thỏm trong khu vực vốn đã đông đúc ở trung tâm quận 1, nhưng cao ốc Bitexco được xây cao đến 68 tầng. Theo quảng cáo, toà nhà sẽ cung ứng cho thị trường trên 38.000m² diện tích văn phòng hạng A+ theo tiêu chuẩn quốc tế và trên 8.000m² diện tích của sáu tầng dành cho khu trung tâm thương mại, đáp ứng nhu cầu làm việc của gần 10.000 người trong toà nhà.

Thử hình dung, một khi toà nhà này được khai thác hết công năng thì đường sá, không gian nào đủ cho số lượng người như vậy ra vào toà nhà này hàng ngày? Có người nói đùa, Bitexco cần làm cầu vượt nối toà cao ốc này ra sông Sài Gòn để những người làm việc ở đây đi bằng đường sông, tránh bị kẹt ở khu trung tâm.

Trong khi đó, theo nghiên cứu của công ty Savill Việt Nam về thị trường căn hộ tại TP.HCM cho thấy, chỉ trong quý 3/2011, tại khu vực nội thành TP.HCM có khoảng 60 dự án căn hộ dịch vụ, cung cấp 3.200 căn, tăng 2% so với quý trước và 9% so với cùng kỳ năm trước. Quận 1 chiếm thị phần cao nhất về số căn hộ với 48% tổng nguồn cung do có vị trí tốt nhất trong thành phố. Nếu nhân lên cho mấy năm nay thì con số về căn hộ ra đời tại khu vực trung tâm là hàng chục ngàn. Và theo dự báo của công ty tư vấn bất động sản Knight Frank, trong thời gian tới, quận 1 tiếp tục là quận dẫn đầu về nguồn cung căn hộ dịch vụ.

Theo thống kê của sở Xây dựng TP.HCM, từ năm 2008 đến nay có khoảng 130 dự án cao ốc được cấp phép, trong đó có đến hơn 70 dự án nằm ở lõi khu vực trung tâm.

Dự án tiếp nối dự án

Đường Nguyễn Đình Chiểu vốn là đường nhỏ hẹp, xe cộ hiện nay chỉ cho chạy một chiều. Tuy nhiên, một dự án mang tên cao ốc C.T Plaza với chiều cao 24 tầng sẽ xuất hiện trong nay mai. Theo giới thiệu, cao ốc này chủ yếu dành làm trung tâm thương mại, văn phòng cho thuê cộng thêm 200 căn hộ cao cấp… Người ta không hình dung nổi đường Nguyễn Đình Chiểu sẽ ra sao khi cả ngàn người đổ dồn về đây cùng lúc?

Trung tâm Phát triển quỹ đất TP.HCM đã trình UBND thành phố danh sách 60 khu đất vàng dự kiến đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất trong thời gian tới. Đa phần là các dự án xây dựng khách sạn, khu trung tâm thương mại và căn hộ… Theo nhiều chuyên gia dự báo, nếu tất cả các khu đất này có chủ đầu tư thì chỉ nay mai, lượng người và xe di chuyển vào trung tâm thành phố sẽ càng trở nên đông đáng sợ.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hầu hết các dự án chỉnh trang cải tạo những khu nhà ở thấp tầng thành cao tầng đều được các chủ đầu tư chuyển đổi mục đích sử dụng thành khu thương mại, dịch vụ, văn phòng. Do vậy, số người làm việc tại khu vực này ngày càng tăng cao.

Quan điểm của ông Nguyễn Trọng Hoà, viện trưởng viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM là: việc xây dựng các cao ốc là một hệ quả tất yếu của một quá trình phát triển đô thị. Ví như, muốn hết ngập, chúng ta phải chịu cực khổ, chịu bực mình về đào đường. Muốn có một đô thị lớn, một trung tâm kinh tế văn hoá thì phải có những cao ốc mọc lên. Quan trọng là chúng ta phải biết chịu cực trước mắt để nhìn về cái lâu dài. Trong thời gian qua, nếu các sở ngành không cho xây dựng nhà cao tầng ở những vị trí lõi trung tâm thì chúng ta cấp phép cho xây ở đâu? Khu đô thị mới Thủ Thiêm thì chưa hoàn thành, các khu đô thị vệ tinh khác thì mới hình thành trên giấy.

Theo ông Hoà, nói như vậy, không có nghĩa là cứ phát triển xây dựng nhà cao tầng tràn lan cũng là một đô thị. Quan trọng là xây dựng nhà cao tầng thường gắn liền với hệ thống giao thông. Trong bản thiết kế quy hoạch khu vực trung tâm 930ha thì yếu tố nhà cao tầng với đường giao thông đô thị được phối hợp một cách hài hoà. Cụ thể như, khi xây dựng một tuyến đường sắt đô thị thì sẽ có bao nhiêu nhà cao tầng mọc lên ở tuyến đường đó, khi xây dựng hai tuyến thì thêm bao nhiêu toà nhà nữa… TP.HCM cũng đang từng bước thực hiện theo quy hoạch này. Nhưng để nên hình, nên dạng thì phải chờ đợi thời gian, chờ đợi vốn để đầu tư, chờ hoàn thiện cơ chế chính sách…

Đứng về góc cạnh của một kiến trúc sư, ông Nguyễn Trường Lưu, phó chủ tịch hội Kiến trúc sư TP.HCM cũng cho rằng, trong trung tâm của một đô thị, việc tập trung xây dựng các cao ốc với các chức năng khác nhau, như cao ốc văn phòng, khách sạn, nhà ở, dịch vụ thương mại… với độ nén về mật độ xây dựng và hệ số sử dụng đất cao là điều tất yếu của một đô thị hiện đại. Tuy nhiên, sự nén và đậm đặc các công trình cao ốc ở đây, bao giờ cũng được nghiên cứu đồng bộ với hệ thống kỹ thuật hạ tầng. Các công trình xây dựng đều được nghiên cứu tiếp cận với hệ thống giao thông công cộng như hệ thống xe buýt, tàu điện ngầm… để tiện lợi cho người dân. Còn tại các đô thị của nước ta, tuy tập trung xây dựng các cao ốc nhưng vẫn sử dụng hệ thống giao thông hiện hữu của thành phố, là không hợp lý, và tắc đường, kẹt xe là điều tất yếu.

Theo ông Lưu, đến nay, hệ thống quy hoạch chung về giao thông của thành phố chưa được nghiên cứu để phát triển đồng bộ.

Theo quy hoạch, TP.HCM đến năm 2025 sẽ phát triển theo hướng đa tâm với trung tâm tổng hợp tại khu vực nội thành cũ và các khu đô thị vệ tinh theo bốn hướng: bắc, đông, tây, nam.

Khu đô thị Bắc TP.HCM: nằm gọn trên địa bàn hai huyện Củ Chi và Hóc Môn, sát trục giao thông mang tính chiến lược là quốc lộ 22 kết nối TP.HCM – Tây Ninh, giáp Long An; cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km. Giai đoạn 1 của khu đô thị Tây Bắc được quy hoạch với diện tích khoảng 6.000ha, dự kiến mở rộng lên khoảng 9.000ha ở giai đoạn 2. Đây sẽ là một trung tâm thương mại, y tế, thể dục, thể thao… cấp thành phố, với 11 phân khu chức năng như khu trung tâm công cộng, khu thương mại, dịch vụ, y tế, công nghiệp, kho bãi trung chuyển…

Khu đô thị Đông TP.HCM: hạt nhân là khu công nghệ cao với quy mô 872ha, khu đại học Quốc gia có quy mô 800ha, công viên Văn hoá lịch sử dân tộc quy mô 395ha… Những cụm khu đô thị này khi nhìn tổng thể sẽ tạo thành khu đô thị khoa học – công nghệ ở Thủ Đức và quận 9.

Khu đô thị Nam TP.HCM: trọng tâm là khu đô thị Nam Sài Gòn (quận 7) và khu đô thị cảng Hiệp Phước. Khu đô thị Nam Sài Gòn bao gồm quận 7 (phường Tân Phong, Tân Phú với diện tích 868ha); nam quận 8 (một phần phường 7 với diện tích 268ha); nam huyện Bình Chánh (xã An Phú Tây, Phong Phú, Bình Hưng, Hưng Long với diện tích 1.839ha). Quy mô diện tích điều chỉnh là 2.975ha tổng diện tích tự nhiên (tổng diện tích phê duyệt trước đây chỉ 2.612ha). Khu đô thị cảng Hiệp Phước, huyện Nhà Bè với diện tích 3.900ha, dự kiến dân số 180.000 người (năm 2020).

Khu đô thị Tây TP.HCM: nằm gọn tại huyện Bình Chánh có diện tích khoảng 500ha. Ở khu đô thị này sẽ phát triển những cụm nhà ở, trung tâm thương mại quy mô lớn nhằm thay đổi bộ mặt đô thị tại phía tây TP.HCM.

Dự án quy hoạch bốn khu đô thị vệ tinh của TP.HCM

TP.HCM đến năm 2025 sẽ phát triển theo hướng đa tâm cùng các khu đô thị vệ tinh theo bốn hướng: bắc, đông, tây, nam. Ảnh: TL

Vũ Nguyên

Thứ Tư, 5 tháng 10, 2011

Chậm tiến độ, Bộ trưởng thay ngay tổng chỉ huy công trình

Ngày 4-10, sau khi thị sát thực trạng xây dựng công trình nhà ga hành khách sân bay quốc tế Đà Nẵng, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng đã thay ngay tổng chỉ huy công trình.
TIN BÀI KHÁC

Yêu cầu đưa Luyện về dựng lại hiện trường
"Ván bài lật ngửa": Ngôi sao lận đận Thúy An
'Lơ lửng' bản án oan hiếp dâm tại Hà Đông
Linh hồn không tồn tại mãi mãi, không làm hại ai
Nam giám khảo người Việt mặc váy để phá cách?

Nhà ga hành khách sân bay Đà Nẵng được khởi công xây dựng từ tháng 12-2007 với tổng vốn hơn 1.345 tỉ đồng từ ngân sách và vốn vay, do Tổng Công ty Cảng HK miền Trung làm chủ đầu tư. Công trình đủ tiêu chuẩn phục vụ 4 triệu khách/năm.

“Các ông đùa à?”
Theo kế hoạch, lẽ ra nhà ga phải đưa vào khai thác từ quý I-2010 nhưng việc thi công hết sức ì ạch khiến dự án chậm tiến độ gần hai năm. Mới đây Thứ trưởng Bộ GTVT Ngô Thịnh Đức đã có văn yêu cầu chủ đầu tư, ban quản lý (BQL) dự án phải có giải pháp cụ thể, quyết liệt thi công hoàn thành trước 31-12-2011. Chậm nhất ngày 20-9, tất cả các nhà thầu chính, thầu phụ phải lập lại được bản tiến độ chi tiết, tiến độ tổng thể, chốt được thời gian hoàn thành từng nội dung công việc…

Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng: “Phải thay ngay tổng chỉ huy dự án!”.

Tuy nhiên, sáng 4-10, khi Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng vào thị sát thì đâu vẫn hoàn đấy. Ông Hoàng Thành, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Cảng HK miền Trung, báo cáo trên công trường có 350 công nhân đang thi công. Trong khi Tư vấn trưởng giám sát John Richrd Malig nói rõ chỉ có 250 công nhân. Khi được yêu cầu tăng cường nhân lực thì các nhà thầu biện bạch phải đưa từ Hà Nội vào mới đáp ứng được khâu hoàn thiện. Ông Đinh La Thăng bác ngay: “Các ông đùa à? Thợ Đà Nẵng nổi tiếng về khâu hoàn thiện, ở Hà Nội còn mời họ ra, làm gì phải đưa từ Hà Nội vào. Vấn đề là ông trả tiền không thỏa đáng nên người ta không làm thôi!”.
Ông John Richrd Malig còn cho biết nhà thầu báo cáo đã đạt tiến độ 97% song đó là hoàn thành chứ chưa phải là hoàn thiện, vì còn rất nhiều khiếm khuyết cần phải sửa chữa. Tư vấn cũng rất nhiều lần yêu cầu các nhà thầu trình bản tiến độ theo yêu cầu của Bộ GTVT nhưng họ vẫn không thực hiện.
“Rất khó hoàn thành dự án vào cuối năm 2011 bởi tư duy chậm trễ dường như ăn sâu vào các nhà thầu. Tuy vậy vẫn không có sự thay đổi những người điều hành của các nhà thầu... Chúng tôi rất thất vọng vì các nhà thầu chưa có nỗ lực nào vượt bậc!” - ông John Richrd Malig nói.

Thay ngay trưởng ban quản lý dự án
Bộ trưởng GTVT hỏi: “Đấu thầu theo tiêu chí gì mà nhà thầu yếu như thế? Hai nhà thầu chính trong nước thì Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng và Thương mại VN (Contrexim) yếu cả năng lực, kinh nghiệm lẫn tài chính. Công ty Xây dựng Công nghiệp số 4 (thuộc Tổng Công ty Xây dựng Công nghiệp VN - ICIC) cũng không phải đơn vị mạnh, làm gì chẳng chậm tiến độ.”. Cả hai giám đốc của hai công ty này đều “trốn” khi Bộ trưởng yêu cầu vào họp kiểm tra tiến độ thi công. Thậm chí gọi điện thoại cho ông Phan Minh Tuấn, Giám đốc Contrexim, song ông này không nghe máy!

Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng gọi điện thoại ngay từ công trường, yêu cầu Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cảng HK miền Nam Nguyễn Nguyên Hùng đưa ngay Phó Tổng Giám đốc Đỗ Tất Bình ra làm tổng chỉ huy dự án nhà ga hành khách sân bay quốc tế Đà Nẵng.

Ông Đinh La Thăng nhận định để xảy ra tình trạng trên trách nhiệm trước hết thuộc về chủ đầu tư và BQL dự án. Sự điều hành lẫn tổ chức công trường là “có vấn đề”. Chưa nói đâu xa, khi đoàn công tác vào thị sát thì công nhân tụm năm, tụm bảy nhìn ngó và không làm việc. Việc chỉ huy kết nối các gói thầu hết sức lỏng lẻo, công việc giao không rõ ràng nên công nhân không có việc để làm và… không biết làm việc. BQL dự án và Tổng Công ty Cảng HK miền Trung phải kiểm điểm vì để xảy ra tình trạng trì trệ mà không có biện pháp xử lý. Chủ đầu tư nắm đằng chuôi, giữ tiền nhưng tiến độ chậm hàng năm trời mà không phạt, cứ vui vẻ là không chấp nhận được.
Ông lập tức gọi điện thoại cho Tổng Giám đốc Tổng Công ty HK miền Nam Nguyễn Nguyên Hùng, yêu cầu ngay trong trưa 4-10 điều động một cán bộ có năng lực, từng tham gia điều hành thành công dự án xây dựng nhà ga hành khách sân bay Cần Thơ ra tăng cường cho sân bay Đà Nẵng. Đồng thời, mời đại diện Công ty Hòa Bình (một đơn vị tư nhân nhưng thi công rất tốt công trình nhà ga sân bay Cần Thơ) cùng ra để sẵn sàng thay thế nhà thầu nếu cần thiết.
Chiều cùng ngày, Bộ trưởng Đinh La Thăng chính thức tuyên bố ông Đỗ Tất Bình, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cảng HK miền Nam, sẽ thay ông Đặng Hồng Cương (Trưởng BQL dự án xây dựng nhà ga hành khách sân bay quốc tế Đà Nẵng) làm tổng chỉ huy, toàn quyền điều hành toàn bộ công việc từ ngày 5-10. Chính ông sẽ chịu trách nhiệm về mọi quyết định của ông Bình đối với dự án này. Đồng thời, buộc Contrexim và ICIC phải tăng cường nhân lực, vật lực theo yêu cầu do ông Bình đưa ra cũng như các khuyến cáo của tư vấn giám sát. Bộ GTVT sẽ tạo điều kiện tốt nhất, nhất là về vốn cho các nhà thầu này nhưng nếu trong vòng một tuần không đáp ứng được thì Công ty Hòa Bình sẽ vào thế chân ngay!

Kỷ luật nếu còn để đấu thầu chỉ có một nhà thầu
Không chỉ nhà ga hành khách mà công trình kéo dài, nâng cấp đường băng 35R-17L của sân bay quốc tế Đà Nẵng cũng đang hết sức chậm trễ. Xác định việc đưa đường băng này vào khai thác là rất cấp bách nên Bộ GTVT cũng yêu cầu phải hoàn thành trước 31-12. Tuy nhiên, đại diện nhà thầu là Công ty ACC (quân đội) cho biết đến nay tiến độ mới đạt 50%. Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng nêu rõ rất nhiều đơn vị xây lắp có thể đổ bê tông đường băng. Nếu từ nay trở đi còn để tình trạng việc đấu thầu xây dựng đường băng mà chỉ có một nhà thầu thì cục trưởng Cục HK dân dụng VN sẽ bị kỷ luật.

“Nỗi nhục quốc thể!”
“Việc hoàn thành dự án nhà ga sân bay Đà Nẵng đúng yêu cầu là danh dự của ngành GTVT, của các nhà thầu VN… Thế nhưng khi làm việc với tôi trưa 4-10, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh đã gọi đây là một “nỗi nhục quốc thể”!” - Bộ trưởng Đinh La Thăng cho biết. Tại cuộc gặp, ông Nguyễn Bá Thanh hết sức bức xúc trước tình trạng thi công ì ạch, chậm trễ kéo dài hết năm này đến năm khác trong khi hành khách trong nước lẫn quốc tế phải đứng giữa mưa, giữa nắng vì nhà ga cũ đã quá tải. Ông nói thẳng nếu đây là công trình của TP Đà Nẵng thì BQL dự án đã bị cách chức lâu rồi!

(Theo PLTPHCM)

VƯƠNG ĐÌNH HUỆ NHÀ LÃNH ĐẠO TƯƠNG LAI VIỆT NAM

Để “không ai doạ được Nhà nước”

SGTT.VN - Vị tân bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ cam kết sẽ công khai, minh bạch chuyện lỗ lãi của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, và “công bố các gian lận” nếu có, là câu chuyện thời sự trong tuần qua. Nhưng toàn cảnh thị trường rồi sẽ ra sao trước lời cảnh báo của đại diện bộ Công Thương mà ông Huệ và người dân tiếp nhận như lời đe doạ là cứ đà giảm mà không tăng giá này “hệ thống phân phối sẽ vỡ”?

Ông Huệ nói “Nhà nước không dọa ai” trước câu “không ai doạ được Nhà nước”. Và để không ai doạ được mình, Nhà nước đôi khi cũng cần “doạ” doanh nghiệp.

Chưa bàn đến khả năng dám vỡ của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, bản thân việc đặt ra khả năng đó đã là một “vũ khí” trong cuộc mặc cả nhân danh mặt hàng chiến lược mà phía bên kia không chỉ có một mình bộ Tài chính. Cũng giống như tập đoàn Điện lực nhân danh an ninh năng lượng để đòi tăng giá hay hiệp hội, doanh nghiệp lúa gạo từng nhân danh an ninh lương thực để hạn chế xuất khẩu, kiềm giá bán của nông dân mà ẩn đằng sau là nhu cầu cắt lỗ cho những hợp đồng xuất khẩu đã lỡ ký với giá thấp trong khi chưa có hàng để giao. Thật tội nghiệp cho người dân, cứ phải bấm bụng mua mắc, bán rẻ nhân danh lợi ích của mình.

Thứ trưởng bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú nói đúng, “có đủ xăng dầu mới là lợi ích lớn nhất của người dân”, cũng như phải có đủ điện, nhưng chỉ bấy nhiêu đó thì không đủ, và không hết trách nhiệm của mình. Sao mục tiêu không là có đủ với giá rẻ nhất có thể (sau khi doanh nghiệp đã thu lợi nhuận hợp lý)? Muốn vậy, phải giải được bài toán lỗ lãi theo cách không chỉ đọc báo cáo của doanh nghiệp là đủ. Không bàn đến chuyện động cơ, với chức năng đảm bảo nguồn cung, lưu thông, phân phối, có thể hiểu thái độ bảo vệ doanh nghiệp – bảo vệ hệ thống phân phối của ông Tú. Nhưng với một thị trường còn độc quyền như xăng dầu (Petrolimex giữ vai trò thống lĩnh tới khoảng 60% thị phần), với cơ chế điều hành giá nửa thị trường, nửa theo sự chỉ đạo của Nhà nước như hiện nay thì trong lúc khó khăn, doanh nghiệp không có nhiều động cơ cải cách quản trị để giảm lỗ. Mục tiêu, lộ trình chung của nền kinh tế là thị trường hoá, thị trường xăng dầu cần cạnh tranh hơn nữa để giảm thiểu việc những doanh nghiệp như Petrolimex tối đa hoá lợi ích khi chuyển đổi từ độc quyền nhà nước sang độc quyền doanh nghiệp. Dỡ bỏ rào cản, tạo điều kiện cho sự gia nhập thị trường là việc trong tầm tay bộ Công thương với tư cách là cơ quan cấp phép và là giải pháp phòng thủ mang tính chủ động nếu quả nguy cơ vỡ hệ thống phân phối là thật.

Đúng là cần có một hay nhiều Viettel trong thị trường xăng dầu, nhìn từ kinh nghiệm cạnh tranh thành công của thị trường viễn thông. Nhưng vẫn còn câu hỏi lớn từ thực tế hiện có 12 doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu, một con số không phải nhỏ. Lời giải có thể nằm ở chỗ cần phải nâng đỡ cạnh tranh hơn nữa bằng cách hạn chế vòi bạch tuộc hạn chế cạnh tranh hay cạnh tranh không lành mạnh của doanh nghiệp lớn đối với doanh nghiệp nhỏ trên tinh thần luật Cạnh tranh chứ không phải từ lòng tốt (mà đằng sau nó dễ là những xin – cho) của cơ quan quản lý. Cho đến nay, mọi sự lên hay xuống giá của các doanh nghiệp đều chỉ dám theo… Petrolimex. Nên nhớ rằng bộ Công thương đang là chủ quản cục Quản lý cạnh tranh, cơ quan có chức năng bảo vệ cạnh tranh trong cả nước.

Yêu cầu doanh nghiệp nào không đảm bảo dự trữ lưu thông, có ý định rút khỏi thị trường vì lỗ hãy lên tiếng để bộ Tài chính biết – cách ông Huệ ứng phó với lời đe doạ trên có thể hiểu là sẽ theo hướng này. Có điều, như đã nói, quả bóng lại trong chân bộ Công thương. Sau hội thảo tuần rồi, bộ Tài chính đã ra văn bản giải thích việc điều hành (giảm) giá xăng dầu vừa qua là có sự thống nhất về mục tiêu và hành động với bộ Công thương chứ hai bên không có bất đồng. Mọi sự thống nhất sau này, trên cơ sở nào, cũng cần được công khai, để xem có “thống nhất” với quyền lợi người dân như lựa chọn của ông Huệ hay không, nhưng bản thân nó có giá trị tiền đề cho những giải pháp cần sự phối hợp tiếp theo.

Cho tới nay, một môi trường kinh doanh bình đẳng vẫn là niềm mơ ước của doanh nghiệp dân doanh trong tương quan với “đối thủ” là doanh nghiệp nhà nước. Cũng cho đến nay, quan điểm về vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước đối với những lĩnh vực, mặt hàng thiết yếu để dễ điều tiết mà cùng với nó là những ưu đãi vẫn tồn tại, cho dù không phải sự chỉ đạo nào cũng dễ dàng nếu chỉ đạo – “cây gậy” không kèm theo “củ càrốt”. Giải pháp khả dĩ, trong trường hợp của thị trường xăng dầu hay điện, có lẽ là chia tách doanh nghiệp nhà nước đang độc quyền thành các doanh nghiệp nhỏ để chúng cạnh tranh nội bộ với nhau như đề xuất của nhiều người. Chia tách là việc nằm ngoài khả năng thực tế của các bộ, cho dù theo luật Cạnh tranh, cơ quan quản lý cạnh tranh có quyền này. Tập đoàn, tổng công ty do Thủ tướng quyết định thành lập, thì cũng vậy đối với việc chia tách.

Còn độc quyền, chưa có cạnh tranh đúng nghĩa, chưa thị trường hoá hoàn toàn thì không thể để doanh nghiệp quyết định giá, Nhà nước phải can thiệp. Đó là quyết định đúng đứng trên quan điểm về vai trò của Nhà nước, nhưng lựa chọn này cũng đặt Nhà nước trong thế mắc kẹt – mắc nợ – phải bù lỗ cũng như bị đe doạ như lời doạ vỡ hệ thống.

Ông Huệ nói “Nhà nước không dọa ai” trước câu “không ai doạ được Nhà nước”. Và để không ai doạ được mình, Nhà nước đôi khi cũng cần “doạ” doanh nghiệp. Cạnh tranh là lời đe doạ hữu hiệu nhất để bảo vệ thị trường, bảo vệ hệ thống phân phối. Cạnh tranh đầy đủ theo nghĩa chống lại mọi hành động phản cạnh tranh, cần quyết tâm và hành động từ nơi quản lý nền kinh tế cao nhất.

Mỹ Lệ